|DỰ ÁN| TỔNG QUAN HỆ SINH THÁI STARKNET

STARKNET

SƠ LƯỢC VỀ STARKWARE

Starkware (hay còn gọi là Starkware Industries) là công ty được thành lập vào tháng 1 năm 2018 bởi Eli Ben-Sasson – Đồng sáng lập của STARK & ZCash. StarkWare giúp cải thiện khả năng mở rộng và quyền riêng tư của các blockchain bằng cách sử dụng công nghệ STARK để triển khai và xác minh zero-knowledge proof.

Starkware có các sản phẩm nổi bật sau: Cairo, SHARP, VeeDo, StarkEx, StarkNet:

  • Cairo: Cairo là ngôn ngữ lập trình tính toán chung của Starkex & Starknet. Tất cả các protocol & dapp xây dựng trên Starkex & Starknet đều sẽ sử dụng Cairo.
  • SHARP: SHARP là một hệ thống cho phép thu thập một tập hợp các Cairo Programs (khác nhau) để tạo ra một proof cho tất cả chúng, sau đó đưa proof này lên Ethereum để nó được xác minh bởi một STARK verifier, làm giảm phí gas của các giao dịch.
  • VeeDo: VeeDo là tính năng trustless randomness có thể xác minh được nhờ công nghệ STARK, tính năng này tương tự VDF của Chainlink
  • StarkEx & StarkNet: Starkex là một phiên bản của Starknet được tùy lại để phục vụ cho Trading (Specific L2), còn Starknet là một phiên bản đầy đủ – permissionless decentralized ZK-Rollup.

Và bài viết hôm nay chúng ta sẽ đi sâu vào tìm hiểu hệ sinh thái của StarkNet.

 

STARKNET LÀ GÌ?

StarkNet là một giải pháp layer 2 của Ethereum thuộc dạng giải pháp ZK-Rollup. Nó hoạt động dưới dạng mạng L2 trên Ethereum, cho phép bất kỳ DAPP nào đạt được quy mô không giới hạn cho tính toán của nó – mà không ảnh hưởng đến khả năng kết hợp và bảo mật của Ethereum, nhờ sự phụ thuộc của StarkNet vào hệ thống bằng cách bảo mật an toàn và có thể mở rộng nhất – Stark.

Hợp đồng StarkNet và hệ điều hành StarkNet được viết bằng Cairo – hỗ trợ triển khai và chia tỷ lệ bất kỳ trường hợp sử dụng nào, bất kể logic kinh doanh nào. Việc bạn sử dụng StarkNet Alpha nằm dưới các Điều khoản sử dụng được quy định sẵn.

Khác với các giải pháp mở rộng Layer 2 đang phổ biến hiện nay như Optimism và Arbitrum, vốn tích hợp công nghệ Optimistic Rollups, StarkNet lại sử dụng Zero-Knowledge Rollups, giúp xác nhận giao dịch mà không phải lệ thuộc vào các bên khác, đảm bảo tính phi tập trung của mạng lưới Ethereum. Ngoài ra, thời gian rút tiền của StarkNet cũng nhanh hơn đáng kể so với Optimism và Arbitrum, nhờ lợi thế của Zero-Knowledge Rollups.

HỆ SINH THÁI 

STARKNET

DEX

Các dự án làm về DEX trên hệ sinh thái StarkNet bao gồm:

  • Starkswap
  • Jediswap
  • mySwap
  • Zigzag

Lending

Các dự án làm về lending trên hệ sinh thái StarkNet bao gồm:

  • zkLend: Dự án lending dạng ​​money-market trên StarkNet. Hiện tại chưa có sản phẩm nào của dự án ra mắt người dùng, cũng chưa ra mắt testnet.

Cơ sở hạ tầng

Các dự án về Cơ sở hạ tầng trên hệ sinh thái StarkNet bao gồm:

  • Bridge: Suez, Qasr, Kubri, … là các bridge đang được phát triển và trong giai đoạn testnet để đưa dòng tiền lên StarkNet.
  • Explorer trên hệ đã có và hỗ trợ việc track giao dịch cũng như các thông tin trong hệ tương đối dễ bởi có nhiều chart visualize hoạt động trên hệ (ví dụ như biểu đồ thể hiện tổng lượng ví, tổng khối lượng giao dịch, …).
  • Ví để lưu trữ tài sản, tương tác với các ứng dụng trên hệ, và phổ biến nhất vẫn là Metamask.

Các cơ sở hạ tầng cho DAO:

  • Snapshot, Zorro Protocol – các ứng dụng cơ sở hạ tầng cho voting DAO đang trong quá trình phát triển.
  • Bibliotheca – cơ sở hạ tầng phục vụ riêng cho Loot – dự án NFT trên Ethereum.

Các dự án Gaming/NFT

Các dự án gaming/NFT trên StarkNet bao gồm:

  • Các dự án gaming trên StarkNet: Dope Wars, Influence, Realms, Game of Blocks, Eykar, bitmap box, Phi Φ, The Ninth.

Dự án NFT Marketplace:

  • Oasis – dự án NFT Market đầu tiên trên StarkNet, hiện đang testnet.
  • Mint Square – một platform cho NFT issue trên StarkNet đang trong giai đoạn testnet.
  • NFTflow – một ứng dụng tạo thanh khoản cho NFT.
  • Briq – ứng dụng hỗ trợ xây dựng NFT trên StarkNet.
  • Nền tảng xây dựng game trên StarkNet: ImmutableX là một nền tảng phát triển gaming trên StarkNet. Đây là nền tảng nhận được nhiều sự chú ý của thị trường, bởi là nền tảng gaming đầu trên StarkWare.

Các mảnh ghép khác

Các dự án khác trong hệ sinh thái StarkNet bao gồm:

  • Yield aggregator: Fuji DAO là dự án yield aggregator đầu tiên và duy nhất ở thời điểm hiện tại.
  • Derivatives: ZkX – Dự án làm về Derivatives trên StarkNet. Hiện chưa rõ các thông tin khác về dự án.
  • Launchpad: ZkPad – Dự án launchpad trên StarkNet. Hiện tại dự án vẫn chưa đi vào hoạt động.
  • Betting: iBetYou – Dự án làm về đánh cược trên StarkNet.

TỔNG KẾT

StarkNet là một hệ sinh thái non trẻ chỉ vừa mới được ra mắt vào năm 2021 nên các thông tin còn ít ỏi, nhiều thứ chưa hoàn thiện như DEX, lending, launchpad, yield farm, yield aggregator,… rồi sau đó có thể tới những mảng khác như GameFi, Metaverse, Social Network,… Diversity sẽ update thêm thông tin về các dự án cũng như các hệ sinh thái trong các bài viết tiếp theo. Cảm ơn bạn đọc đã đồng hành cùng Diversity!