[KIẾN THỨC] TỔNG QUAN HỆ SINH THÁI ARBITRUM

ARBITRUM LÀ GÌ?

 

Arbitrum là một nền tảng layer 2 giúp các hợp đồng thông minh có thể mở rộng, nhanh chóng và riêng tư. Arbitrum tương tác chặt chẽ với Ethereum, vì vậy các nhà phát triển Ethereum có thể dễ dàng biên dịch chéo các hợp đồng của họ để chạy trên đó. Arbitrum đạt được những mục tiêu này thông qua sự kết hợp độc đáo của các biện pháp khuyến khích, thiết kế giao thức mạng và kiến ​​trúc máy ảo. Arbitrum có ba chế độ:

  • State Channels: Yêu cầu người dùng gửi Snapshot trạng thái của Ethereum vào một Multi-sign Contract. Trạng thái này sẽ chứa dữ liệu quan trọng như số dư của địa chỉ. Một hệ thống như vậy cho phép thực hiện các giao dịch ngoài chuỗi (off-chain) miễn phí với tính hoàn thiện tức thì và quyền riêng tư cao cấp.
  • Sidechains: Các blockchain độc lập với các quy tắc đồng thuận độc lập của riêng chúng, nơi các giao dịch Ethereum có thể được chuyển đến một cách có giám sát để giảm gánh nặng cho mạng chính Ethereum.
  • Rollups: Giống như các sidechains nâng cao, non-custodial, có thể mở rộng đáng kể khả năng thông lượng của mạng chính Ethereum. Cho đến nay, tổng hợp có bốn loại rollup chính: Optimistic Rollups, zkRollups, Plasma, Validium.

Offchain Labs là đội ngũ đứng đằng sau và xây dựng dự án này.

ROLLUPS LÀ GÌ?

Hiện tại, sự chú tâm của cộng đồng Ethereum đang đặt vào Rollup (OPU) của Arbitrum. Hai giải pháp còn lại vẫn chưa có nhiều thông tin. Do đó, trong bài viết này, Diversity Ventures sẽ tập trung vào giải pháp Rollup được cung cấp bởi Arbitrum.

Rollup là một loại giải pháp mở rộng Layer 2 cho phép “Roll” các giao dịch trên sidechain thành một block tổng hợp duy nhất và ghi lên Ethereum blockchain. Điều này cho phép dữ liệu giao dịch trên layer 2 có sẵn trên layer 1 bất cứ lúc nào cần thiết để xác thực quá trình chuyển đổi trạng thái.

 

arbitrum

ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM

Ưu điểm

  • Khả năng tương thích EVM cao: Arbitrum được coi là một trong những phần mềm tổng hợp tương thích tốt nhất với EVM. Nền tảng này tương thích với EVM ở cấp bytecode và bất kỳ ngôn ngữ nào có thể biên dịch sang EVM đều hoạt động hiệu quả – chẳng hạn như Solidity và Vyper. Điều này làm cho nó dễ dàng phát triển, vì các nhà phát triển không cần phải hiểu rõ về một ngôn ngữ mới trước khi xây dựng trên Arbitrum.
  • Công cụ mạnh mẽ dành cho nhà phát triển: Đội ngũ phát triển Arbitrum đang làm việc để giảm thiểu các rào cản gia nhập khi xây dựng giải pháp layer 2. Do đó, họ đã tạo ra tài liệu phát triển toàn diện cho Arbitrum và các nhà phát triển có thể bắt đầu sử dụng công cụ hiện có cho Ethereum.
  • Phí giao dịch thấp: Là một giải pháp mở rộng quy mô Layer 2 cho Ethereum, Arbitrum không chỉ được thiết kế để tăng cường thông lượng giao dịch của Ethereum mà còn giảm thiểu phí giao dịch đồng thời. Nhờ công nghệ rollup cực kỳ hiệu quả, Arbitrum có thể cắt giảm phí xuống chỉ bằng một phần rất nhỏ so với Ethereum, trong khi vẫn đảm bảo cung cấp đủ ưu đãi cho Validators.
  • Cân bằng lợi ích: Không giống như nhiều giải pháp mở rộng quy mô Layer 2 khác, Arbitrum không có token tiện ích gốc của riêng mình. Hơn nữa, tất cả các nhà phát triển quan tâm sẽ có thời gian để chuẩn bị và vận hành trước khi Arbitrum phát hành token ra công chúng. Arbitrum gần đây đã cam kết cung cấp cho tất cả hơn 250 nhóm phát triển đã đăng ký xây dựng trên mạng chính của nhà phát triển ít nhất hai tuần phát triển trước khi phát hành Arbitrum One cho tất cả mọi người.

Nhược điểm

Cách tiếp cận “multi-round rollup” cũng khiến cho quá trình xử lý tranh chấp mất nhiều thời gian hơn.

Arbitrum tham vọng khi lên kế hoạch hỗ trợ nhiều giải pháp mở rộng khác (side chains và Channels), quá trình chuyển đổi phức tạp giữa các giải pháp này là một vấn đề và mình vẫn chưa thấy dự án nói gì nhiều về nó.

CÔNG NGHỆ NỔI BẬT

Chìa khóa của giải pháp Arbitrum Layer2 là Optimistic Rollup. Trong Rollup, trình xác minh giao dịch đóng gói nhiều giao dịch lại với nhau bằng cách thực hiện các giao dịch này off-chain (ngoài chuỗi), sau đó xuất tài khoản ngắn gọn về dữ liệu giao dịch và trạng thái cuối cùng của hợp đồng thông minh (được gọi là “assertions”- xác nhận) cho Layer-1 Blockchain.

Arbitrum đặc biệt sử dụng Optimistic Rollups, trong đó các xác nhận (assertions) được đăng lên Ethereum được “giả định” một cách lạc quan là đúng và chính xác trừ khi chúng bị những người xác minh khác chất vấn. Người xác minh chỉ công bố xác nhận — mà không có bằng chứng hợp lệ kèm theo — lên mạng Ethereum. Để khuyến khích xác minh trung thực, người xác minh cũng phải đầu tư một khoản tiền gửi vào Ethereum trong một khoảng thời gian nhất định. Trong thời gian này, nếu một người xác thực khác phản đối khẳng định của người xác thực ban đầu, họ có thể chính thức “thách thức” khẳng định trên Ethereum và đầu tư tiền gửi của riêng họ. Nếu khẳng định của người xác minh ban đầu không chính xác, người xác minh ban đầu sẽ mất khoản tiền gửi của mình. Nếu người thách thức không chính xác, người thách thức sẽ mất tiền đặt cọc của mình.

TOKEN CỦA ARBITRUM

Arbitrum chưa có kế hoạch phát hành Token. Tuy nhiên, Arbitrum hoạt động như một layer của mạng Ethereum, có nghĩa là các giao dịch cuối cùng sẽ được ghi lại trong lớp trên cùng (Ethereum).

HỆ SINH THÁI CỦA ARBITRUM

Tools

Các dự án nền tảng nổi bật đã tích hợp với Arbitrum, một số công cụ quen thuộc với các nhà phát triển trên Ethereum, phần lớn đều có trên Arbitrum, ví dụ: The Graph, Truffle, Hardhat, ethers.js, web3.js, Brownie.

Wallet

Về Wallet, người dùng có thể dùng 16 ví dưới đây:

 

arbitrum

Data

Ứng dụng về phân tích và tích hợp dữ liệu trên Arbitrum có: Moralis, The Graph, Infura, Alchemy, Defi Llama, Nansen. Đáng lưu ý dự án The Graph được mệnh danh là Google của blockchain đã hoạt động trên Arbitrum từ những ngày đầu mainnet, giúp thúc đẩy các dự án web3 trên Arbitrum.

Oracle

Việc được Chainlink hỗ trợ ngay từ đầu là một lợi thế cực kỳ lớn của Arbitrum so với các layer 1 và layer 2 khác. Ngoài ra Arbitrum còn có sự góp mặt của Band Protocol.

Bridge

NFT

Mảng NFT trên Arbitrum dường như mới chỉ bắt đầu.

Dự án đang hoạt động: Mask Network. Mask Network giúp mã hóa các bài đăng và cuộc trò chuyện của bạn trên mạng xã hội. Chỉ cho phép bạn bè của bạn giải mã.

Dự án khác chủ yếu bắt đầu xây dựng trên Arbitrum như: The Bunny Gang, Yay Bears, Arbitrum Boneman, Arbibots, Arbipunks, Smol Puddle, ArbiOtters, AgoramarketNFT, Meta Marauders.

DeFi

Arbitrum cũng tự xây dựng một số sản phẩm DeFi cốt lõi như:

  • Arbiswap: Uniswap trên Arbitrum Rollup. Chức năng tương tự như UniSwap.
  • L1, L2 bridge: Chuyển tài sản Arbitrum Rollup sang Ethereum và ngược lại.
  • AARBE: Dentralized Lending Pool có hỗ trợ flash loan.
  • FakerDAO: MakerDao trên Arbitrum.

Aribitrum cũng tích cực tiếp thu các dApps trên Ethereum, tổng cộng có 41 dự án, trong đó nổi bật với một số cái tên như:

  • Bancor: DEX nổi tiếng trên Ethereum.
  • Bounce: Giao thức đấu giá phi tập trung.
  • MCDEX: Sàn giao dịch phái sinh phi tập trung.

ĐỘI NGŨ PHÁT TRIỂN

arbitrum

Dự án được điều hành bởi giáo sư Ed Felten và những người đồng sáng lập, bao gồm CEO Steven Goldfeder và CTO Harry Kalodner. Felten trước đây từng là Phó giám đốc công nghệ Hoa Kỳ tại Nhà Trắng của Obama cùng với Goldfeder – là tác giả của một cuốn sách giáo khoa hàng đầu về tiền điện tử.

Ngoài ra dự án còn sở hữu nhiều kỹ sư phần mềm giàu kinh nghiệm khác.

NHÀ ĐẦU TƯ VÀ ĐỐI TÁC

Arbitrum đã thu hút được một số đối tác nổi tiếng, bao gồm Uniswap và Chainlink, đã cam kết sẽ hỗ trợ sớm cho dự án. A

rbitrum được đầu tư bởi Lightspeed Venture Partners, Coinbase Ventures, Polychain Capital, Ribbit Capital, Redpoint Ventures, Pantera Capital, Alameda Research và Mark Cuban.

TỔNG KẾT

Nếu như trước đây, Polygon là nền tảng duy nhất chính thức mainnet thì giờ đây đã có Arbitrum gia nhập sân chơi mainnet này. Có thể nói, Arbitrum đã có những bước đầu thành công đáng chú ý, và chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin rằng nền tảng này sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai, đặc biệt là kỳ vọng về sự kiện phát hành token riêng của Arbitrum.

Diversity Ventures hy vọng, bạn đọc đã có những hiểu biết cơ bản về Arbitrum và tự mình đưa ra những dự đoán về những bước tiếp tục chuyển mình của Arbitrum.