[KIẾN THỨC] DEFI 2.0 – LÀN SÓNG MỚI BÙNG NỔ 2022

 

Tài chính phi tập trung (DeFi) là một danh mục các giải pháp dựa trên blockchain nhằm giải quyết các vấn đề của tài chính truyền thống, cụ thể là tập trung hóa và thiếu quyền tự chủ cá nhân và quyền sở hữu đối với tài chính của một người.

Chúng tôi sẽ gọi nó là DeFi 1.0 để dễ phân biệt với DeFi 2.0. Nó bao gồm một loạt các dịch vụ tài chính, bao gồm các sàn giao dịch phi tập trung (DEX), canh tác lợi nhuận hoặc cung cấp thanh khoản, quản trị các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), nền tảng cho vay, cổng thanh toán và hơn thế nữa.

Để hiểu sâu hơn về DeFi các bạn có thể lại đọc lại bài viết DeFi là gì? Tại chuyên mục Diversity Ventures Blog, còn bài viết hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về DeFi 2.0 – một hiện tượng nổi lên đình đám trong giới Crypto được đánh giá là sẽ thay đổi toàn bộ nền Tài chính phi tập trunng (DeFi) trong thời gian tới. Vậy DeFI 2.0 là gì, chúng ta cần chuẩn bị những gì để bước vào kỉ nguyên DeFi 2.0 đầy tiềm năng này.

DEFI 2.0 LÀ GÌ?

DeFi 2.0 là thế hệ thứ hai của giao thức DeFi, ra đời nhằm mục đích khắc phục các hạn chế mà DeFi 1.0 đang mắc phải. Cùng với đó, nó tận dụng những điểm mạnh vượt trội, tối ưu hoá điểm mạnh của DeFi hiện tại để đem đến cho người dùng những khả năng mới đầy hứa hẹn trên con đường tự do tài chính.

DeFi 2.0 cũng sẽ cần phản ứng với các quy định tuân thủ mới mà các chính phủ định đưa ra, chẳng hạn như KYC và AML.

MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA DEFI 1.0

defi

  • Khả năng mở rộng (Scalability): Phí gas của phiên bản hiện tại vẫn còn rất đắt. Tốn nhiều thời gian chờ gây ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm người dùng.
  • Thanh khoản (Liquidity): Lượng thanh khoản của phiên bản DeFi vẫn còn thấp và chưa đạt được nhiều hiệu quả như mong đợi.
  • Sự tập trung (Centralization): Tính tập trung vẫn còn tồn tại trong một số bộ phận nhỏ. Nói cách khác, DeFi hiện tại yếu tố “De” vẫn còn ít.
  • Tính bảo mật (Security): Chính vì là thị trường tài chính phi tập trung nên vẫn tồn tại nhiều rủi ro. Việc bảo mật trong DeFi vẫn chưa thực sự được chú trọng so với ý nghĩa của chúng.
  • Oracle attack: Bản chất của DeFi là phụ thuộc nhiều vào Oracle. Tuy nhiên, nhiều dự án vẫn chưa thực sự hiểu rõ và còn xem nhẹ việc lựa chọn đúng Oracle để tích hợp. Điều này dẫn đến kết quả có nhiều dự án phải chịu thiệt hại từ các vụ tấn công liên quan.
  • Hiệu quả sử dụng vốn (Capital efficiency): DeFi với nhiều sự đột phá từ công nghệ blockchain đã giúp người dùng tận dụng vốn một cách hiệu quả hơn. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, vẫn còn một lượng lớn tài sản chưa được khai thác triệt để, dẫn đến hạn chế nhiều tiềm năng phát triển mới cho DeFi.

Hãy nhìn vào một số sản phẩm DeFi nổi bật để thấy rõ sự thiếu hiệu quả trong việc sử dụng vốn là như thế nào:

  • AMM: Mặc dù được xem là cải tiến lớn nhất của DeFi và thu hút một lượng TVL không hề nhỏ, nhưng hầu hết số tài sản bị khóa trong AMM lại không được sử dụng. Điều này xuất phát từ thiết kế của nó khiến thanh khoản không thể tự tái tạo hoặc phát triển thêm, mà chỉ là một vòng tuần hoàn lặp đi lặp lại và không thay đổi của dòng tiền.
  • Lending: Các giao thức Lending vốn được xem là mảnh ghép quan trọng của DeFi thực chất lại có lượng TVL khá thấp. Nguyên nhân chủ yếu là do thị phần người cho vay hiện đang quá cao so với lượng người đi vay.
  • Aggregator: Về bản chất, khi người dùng gửi tài sản vào các pool thanh khoản của các giao thức Aggregator, họ sẽ nhận lại agToken đại diện cho tỷ lệ đóng góp của họ trong pool đó. Tuy nhiên, các agToken này chỉ có thể được sử dụng trong không gian giao thức gốc và hoàn toàn vô dụng trên các sàn giao dịch, nền tảng hay hệ sinh thái khác.

Ngoài ra còn rất nhiều những yếu tố khác gây nên sự bất cập trong việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, bao gồm: mô hình farming, các pool thanh khoản không tối ưu,…

GIẢI PHÁP DEFI 2.0 ĐEM LẠI

  • Tính thanh khoản (Yield)

Để giải quyết vấn đề thanh khoản, nói cách khác là thu hút nhiều sự quan tâm từ phía người dùng và dòng tiền mới tới DeFi, phương pháp hiệu quả và thiết thực nhất là giúp họ tạo ra lợi nhuận (yield). Những dự án gấp 10, gấp 100, những đợt farm với APY lên đến vài chục nghìn, những airdrop retroactive trị giá khủng từ hàng nghìn cho tới hàng chục nghìn đô đã góp phần thúc đẩy người dùng mới và tạo ra nguồn thanh khoản chất lượng cho thị trường.

  • Khả năng mở rộng (Scaling solutions)

Có lẽ đối với người dùng DeFi nói chung cũng như những ai mới tham gia vào thị trường nói riêng, việc tương tác với nền tảng Ethereum gặp rất nhiều trở ngại và khó khăn. Phí giao dịch đắt đỏ, thời gian chờ đợi lâu đã khiến rất nhiều nhà đầu tư nản lòng trước khi tham gia trải nghiệm DeFi.

  • Tính tập trung (DAO)

Người dùng tham gia vào mạng lưới DeFi ngoài việc gia tăng nguồn lợi nhuận, phần khác là do họ yêu thích sự tự do và không phải phụ thuộc, liên đới với các bên thứ ba. Thế nhưng, vẫn còn rất nhiều dự án hiện tại chịu sự kiểm soát bởi một nhóm nhỏ. Từ đó, việc này đã dần đánh mất niềm tin của người dùng với DeFi.

Để giải quyết vấn đề này, các dự án DeFi 2.0 sẽ được phát triển với mục tiêu đặt tính phi tập trung trước thảy và trên hết. Các tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) – nơi bất kỳ ai cũng có quyền biểu quyết, nêu lên tiếng nói của mình cho sự phát triển chung của toàn hệ thống – cũng đã ghi nhận và trân trọng sự tăng trưởng mạnh mẽ trong suốt thời gian qua.

  • Tăng độ an toàn

Bảo mật là một vấn đề rất quan trọng trong DeFi. Với DeFi 2.0, vấn đề này cần được xử lý cẩn thận hơn nữa. Bên cạnh những rủi ro về sự cố hệ thống như smart contract bị lỗi, buggy code, ngoài ra cân bằng tokenomic cũng vô cùng quan trọng đối với sự sống còn của dự án.

HIỆU QUẢ NGUỒN VỐN VÀ KHẢ NĂNG CẢI TIẾN DEFI

  • Tiền được rót vào quá nhiều

Các hệ sinh thái tài chính liên tục cho ra mắt gói Ecosystem Fund để kêu gọi góp vốn đầu tư, thúc đẩy sự phát triển của cả hệ sinh thái. Số vốn đầu đó sớm muộn cũng phải được triển khai. Ngoài việc giúp các hệ sinh thái phát triển sản phẩm, một phần nhiều trong số đó cũng sẽ được dùng để làm incentive (khích lệ) thu hút người dùng rót tiền vào dự án.

  • Mô hình khai thác thanh khoản còn hạn chế

Các dự án khi mới ra mắt trên thị trường thường có chương trình liquidity mining (khai thác thanh khoản) để thu hút sự quan tâm của người dùng đối với sản phẩm. Tuy nhiên, việc làm này như một con dao hai lưỡi. Chương trình liquidity mining chỉ có hiệu quả trong thời gian ngắn, khi APY giảm, farmer sẽ xả token và dòng tiền cũng đi mất. Thế nhưng, các dự án vẫn áp dụng cách thức này, vô tình tạo ra một dòng tiền xấu chỉ có farm và xã, thiếu đi những đóng góp vào sự phát triển của protocol.

  • TVL quá được xem trọng

Nguyên nhân của tình trạng này là do chỉ số TVL (Tổng giá trị bị khóa) quá được xem trọng và gần như trở thành tiêu chuẩn chung trên thị trường. Hầu hết, người dùng chỉ chú trọng đến TVL mà không thực sự hiểu ý nghĩa của TVL.

Các dự án mới sau này sẽ giúp DeFi tối ưu TVL và tạo ra một dòng tiền tốt. Điều này sẽ giúp khối tài sản đưa vào protocol có thể tận dụng hết mức và giúp hệ sinh thái tăng trưởng bền vững, nhận được nhiều sự ủng hộ của mọi người hơn.

NHỮNG RỦI RO DEFI 2.0 GẶP PHẢI

Vấn đề luôn được quan tâm đặc biệt là vấn đề bảo mật, các smart contract mà users tương tác hoàn toàn có thể vướng phải những tấn công từ Hacker. Thậm chí, kể cả những dự án lớn, được kiểm toán bởi những tổ chức kiểm toán hàng đầu cũng sẽ gặp rủi ro tương tự như vậy. Do đó, người dùng nên nghiên cứu dự án cẩn thận, và luôn có chuẩn bị cho mọi rủi ro có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, vấn đề pháp lý cũng có thể ảnh hưởng đến các khoản đầu tư của người dùng. Mặc dù các quy định và luật pháp có thể mang lại sự an toàn và ổn định cho tiền mã hóa, nhưng đòi hỏi các dự án có thể sẽ phải thay đổi các dịch vụ của họ để phù hợp với quy tắc đó.

Mặc dù DeFi 2.0 đã có bảo hiểm rủi ro tổn thất tạm thời, nhưng đó chỉ là biện pháp hạn chế. Như vậy, tổn thất tạm thời vẫn là một rủi ro lớn đối với nhà cung cấp thanh khoản. Do đó, người dùng cũng phải chuẩn bị tâm lý trước rủi ro này và Diversity Ventures khuyến nghị chỉ nên đầu tư bằng khoản tiền nhàn rỗi hoặc bỏ ra một số vốn có thể mất. 

HÀNH TRANG CHO LÀN SÓNG DEFI 2022

Nhìn chung, các dự án hướng tới hiệu quả sử dụng vốn rất có khả năng tạo ra một tiêu chuẩn mới cho thị trường tiền mã hóa trong thời gian sắp tới. Do đó, nhà đầu tư phải chuẩn bị những kiến ​​thức cần thiết để tiếp nhận làn sóng mới này.

  • Xem xét hiệu quả sử dụng vốn khi tìm các dự án

Thay vì chỉ tập trung vào TVL, nhà đầu tư cũng nên chú ý đến cách mà dự án sử dụng TVL đó. Mỗi dự án sẽ có một cách khác nhau để tối ưu hóa TVL và đây sẽ là tiêu chí quan trọng để nhà đầu tư đánh giá dự án này.

  • Những dự án tiên phong trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Uniswap v3 (UNI): AMM đầu tiên tạo ra mô hình thanh khoản tập trung, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của việc cung cấp tính thanh khoản.

Olympus DAO (OHM): Cơ chế hoán đổi token LP lấy trái phiếu, giúp giảm tần suất xảy ra tình trạng Farming và bán phá giá, đồng thời tạo tính thanh khoản bền vững.

Abracadabra (SPELL): Dự án cho phép sử dụng các token lợi suất (ví dụ như yvYFI, yvUSDC, xSUSHI…) làm tài sản thế chấp để vay stablecoin có tên “MIM”, mở ra một thị trường cho vay mới.

Tokemak (TOKE): Dự án giúp giảm rủi ro tổn thất tạm thời vì nó hoạt động như một nhà tạo lập thị trường và điều hướng tính thanh khoản.

KẾT LUẬN

Qua những phân tích trên có thể thấy DeFi 2.0 chính là một giải pháp khắc phục những thiếu sót của phiên bản trước đó. Với những thông tin trên, hy vọng bạn đọc đã có một cái nhìn tổng quan về phiên bản DeFi 2.0, cũng như có thể tự đưa ra nhận định về xu hướng này.